Şarkul Avsat Türkçe https://turkish.aawsat.com Şarkul El-Avsat gazetesi dünyaca en ünlü günlük Arapça gazetesi sayılır. Farklı dört kıtada bulunan 12 şehirde aynı anda basılmaktadır. http://feedly.com/icon.svg

Mısır deneyimine BM tasdiki

Mısır deneyimine BM tasdiki

Salı, 28 Eylül, 2021 - 07:30
Hazım Hayrat
Mısır’ın eski Şam Büyükelçisi

2011 yılından itibaren yaşadığımız “Arap Baharı” dalgası bölgeyi, ülkelerinin siyasi, ekonomik ve sosyal istikrarı üzerinde olumsuz yansımaları olan bir dizi benzeri görülmemiş felaket ve sıkıntılara sürükledi. Bu noktada popülist ve içi geniş sloganlardan ve terimlerden uzak durup kendimize karşı dürüst olmalıyız; bu olayların başlangıcından bu yana hala kaos, istikrarsızlık ve kurumların yokluğu içinde yaşayan ülkeler var.

Güvenliğini ve istikrarını doğrudan tehdit eden bu dalganın ortasında neredeyse Mısır da bunlara sürüklenecekti. Geçen yüzyılın doksanlı yıllarında yaşanan terör dalgasından kökten farklı, tarihinin en büyük ve en şiddetli terör dalgasına tanık oldu. Buna bir de Mısır devletini zayıflatmayı ve istikrarsızlaştırmayı hedefleyen bölgesel ve uluslararası olaylar ve hatta komplolar eklendi. Mısır’ın çıkarlarını doğrudan veya dolaylı olarak tehdit eden bölgesel ve uluslararası meselelerin yanı sıra, doğal olarak yatırım hacmi, turizm aktivizmi ve genel olarak ekonomi üzerinde olumsuz etkisi olan diğer meseleler su yüzüne çıktı. Bütün bunlar Mısır ekonomisine olumsuz yansıyarak yaklaşık 380 milyar cuneyh (42 milyar dolar) kaybetmesiyle sonuçlandı. Ancak devlet, liderliğinin ısrarı, halkının fedakarlıkları ve kurumlarının profesyonelliği ile son yıllarda bu dalgayı kontrol altına almayı ve kendisine hakim olmayı başardı, böylece sadece başarılara değil mucizelere de imza attı.

İşte Mısır’ın bu Arap Baharını ve yansımalarını aşma mucizesi, BM Kalkınma Programı'nın geçtiğimiz günlerde yayınladığı "Kalkınma herkesin hakkı: Mısır; Süreç ve Yol" başlıklı İnsani Gelişme Raporu'nda uzmanlar ve bağımsızlar tarafından anlatıldı. On yıldır yayımlanmayan bu rapor, Mısır hükümeti tarafından değil bir BM kuruluşu tarafından yayınlanmış bağımsız ve tarafsız bir rapor. Mısır hükümetinin rolü, söylentiler dalgasını engelleyen belgelenmiş ve tartışılmaz gerçekler hakkında uluslararası toplumun bilgilendirilmesi için bilgi ve veri sağlamak, Kalkınma Programı personelinin görevini kolaylaştırmakla sınırlı.

2014'ten itibaren Mısır iddialı bir ekonomik plan geliştirmeye başladı. Maksimum rekabet avantajıyla birlikte vatandaşlara onurlu ve insana yakışır bir yaşam sağlamak için, ekonomik ve sosyal adaleti sağlayan kapsamlı bir kalkınmaya giden yolu temsil eden "Mısır 2030 Vizyonu"nu belirledi. 2016 yılında Mısır hükümeti, IMF’nin (Uluslararası Para Fonu) desteğiyle 3 yıl süreyle iddialı bir reform planını hayata geçirdi. Plan, maliye ve para politikaları ile döviz kuru alanlarında önemli reformlar uygulayarak, enerji sübvansiyonlarında reform yaparak, KDV(katma değer vergisi) aracılığıyla devlet finansmanını geliştirerek, en yoksul sosyal sınıflara onurlu bir yaşam için gereken asgari koşulları sağlayan ve koruyan bir sosyal güvenlik sistemini uygulayarak ekonomik dengeleri yeniden sağlamaya odaklandı. Planda ayrıca enerji sektörü, özelleştirme, altyapıyı iyileştirme ve yatırım ortamıyla ilgili yapısal reformlar da yer aldı. Uygulama süresinin sonunda plan, bazı yapısal sorunların çözülmesini sağlayan önemli bir iyileşme gerçekleştirdi.

Mısır'ın projelerini ve ekonomik reformlarını ilerletmek için finansal istikrara en ihtiyaç duyduğu bir dönemde, 2020'nin başından bu yana devam eden korona salgınının eklediği ağır ekonomik ve sosyal yüklere rağmen devlet, salgın krizi ile mükemmel bir şekilde başa çıktı. Kendisinden kaynaklanan sosyal etkileri azaltmak için yaklaşık 100 milyar cuneyh tahsis etti. Sağlık ve sosyal ihtiyaçları karşılamak ve en çok etkilenen sektörleri desteklemek için proaktif önlemler aldı.

BM Mısır İnsani Gelişme Raporu artık herkesin erişimine açık olduğuna göre, Mısır devletinin iyi yönetişim sistemlerine ulaşmak için eğitim, sağlık, dijital dönüşüm, kurumsal kalkınma ve idari reform alanlarına yaptığı yatırım çabalarının düzeyi de netlik kazanmıştır. Aynı şekilde pandemi nedeniyle küresel düzeyde ekonomik büyüme oranlarındaki daralma ve düşüşün ışığında, büyüme oranlarına olumlu yansıyan (2019-2020 yüzde 3,6 ve kriz yılında 2020-20212’deyüzde 3,3) ekonomik reform programlarında 2016'dan bu yana kaydedilen iyileşme düzeyi de.

Rapor şunları gözlemledi; zor koşullar altında bir yanda enflasyon oranlarının önemli ölçüde kontrol edilmesi, diğer yanda tüm mal ve hizmetlerin sunulması. Vatandaşların elektrik, ulaşım, yol ve köprü, güvenlik sisteminin iyileştirilmesi ve çeşitli yerel birimlerin ihtiyaçlarının desteklenmesi gibi programlara acil ve zorunlu ihtiyaçlarının desteklenmesi. Parasal ve mali kontrol. Sübvansiyon dosyasının temel tedarik mallarına dokunmadan ince ve hesaplı bir şekilde kademeli olarak dönüştürülmesi.

Bu noktada devletin benimsediği koruma ve sosyal yardım programlarına da ışık tutmalıyız. Örneğin milyonlarca vatandaşa fayda sağlayan “Dayanışma ve Onur” programı, toplumun en muhtaç kesimlerinin yaşam standartlarını iyileştirmekte devlet düzeyinde eşi görülmemiş bir başarı elde eden “Onurlu Yaşam” girişimi gibi. Bu program ve girişimler kapsamlı, sürdürülebilir ve katılımcı bir strateji çerçevesinde tamamen sivil toplum kuruluşları, işadamları ve özel sektör ile koordinasyon içinde yürütüldü.

Mısır hakkındaki BM İnsani Gelişme Raporu, doğru ve güvenilir, zira gerçeği ya da kötü şeyleri gizlemedi. Mısır'da işlerin güllük gülistanlık olduğunu söylemedi. Göreceli iyileşmeye rağmen, hızlı nüfus artışının ışığında özellikle yoksulluk, işsizlik ve enflasyon oranları, gecekondular sorunu, hak edenlere hizmetlerin ulaştırılması, destek dosyası ve diğerleri bir meydan okuma oluşturmaya devam ediyor. Bütün bunlar, Mısır liderliğinin sorunlarını açıkça dile getirmeye istekli olduğu ve saklayacak hiçbir şeyi olmadığı anlamına geliyor. Sorunlar bir gecede çözülmez. Bu çabanın meyveleri sabır istiyor. Ama özetle şu söylenebilir; rapora adil ve tarafsız bir bakış, Mısır’ın 2014'te ne durumda iken 2021’de ne duruma geldiğini netleştirecektir. Ülkenin kaderine ve halkının Arap Baharının sonuçlarıyla mücadelede gösterdiği fedakarlıklara yakışır yeni bir döneme girmesi için, tüm zorluklara rağmen Mısır 2030 Vizyonunu gerçekleştirme yolunda kaydedilen ilerlemeyi teyit eden bir reform hızını gösterecektir.


DİĞER KÖŞE YAZILARI

Editörün Seçimi

Multimedya