Aciz Avrupa

Bölgemiz Avrupa’dan, ABD telaşını ‘akla uygun hale getirmek’ için Viyana'daki İran nükleer dosyasında aktif bir rol beklerken aynı zamanda Libya veya Lübnan gibi bazı Arap ülkelerini yatıştırma sürecinde önemli bir rol oynamasını istiyor. Ancak Avrupa'nın kendi krizlerini çözmekten dahi aciz olduğunu anladık.
Biz mevcuttaki gerilim atmosferinde bir savaşın yaklaştığını hissederken Avrupa ise Rusya-Ukrayna krizine bir çözüm getiremiyor. Açıklama yapan ve gerilimi artıranın ABD olduğunu belirtmek yeterli. Şunu bilmek gerekir ki olası bir savaş veya doğalgaz krizi, Washington için herhangi bir şey ifade etmeyecektir.
ABD yönetimi bir yandan Viyana’da İran ile ne pahasına olursa olsun bir anlaşmaya varmak için bastırırken diğer yandan da Rusya’nın Ukrayna’da açmaza düşmesini istediğini düşündüren adımlar atıyor. Ancak Washington’ın her iki kriz için de bir ‘ertesi gün’ planı bulunmuyor.
‘Ertesi gün’ kavramı gerek Afganistan ve Irak işgalinin ardından, gerek Arap Baharı’nda, gerekse şu anki Rusya-Ukrayna krizinde ABD için her zaman bir kriz teşkil etti. Washington ayrıntılarda daima tökezledi.
ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan'ın Rusya-Ukrayna krizinden sanki Rus güçlerinin sözcüsüymüş gibi bahsettiğini duyduk. Pentagon Sözcüsü ise Sullivan'ın anlattıkları ile çelişkili ifadeler kullandı. Bu durum, ABD'nin Ukrayna’nın güvenliğine yönelik net bir operasyonel taahhüdü olmadığı bir ortamda paniğe yol açtı.
Nitekim Rusya-Ukrayna krizinde durumu yatıştırmada etkin bir rol oynayamayan Avrupa'nın zaten kendisinin kriz içerisinde olduğu açıkça anlaşılıyor.
Kriz savaş dönüştüğü takdirde Avrupa harekete geçemez. Avrupa Rusya'yı yaptırıma tâbi tutmakla tehdit etse de Rus gazına adeta muhtaç. Bu konuda alternatif bulmak ise kolay değil.
Avrupa daha kendi coğrafyasını olası bir savaştan kurtaramazken, ABD’nin Viyana'da İran nükleer dosyasındaki tutumunu rasyonelleştirmeye, bölgemizi hedef alan İran balistik füzelerine veya insansız hava araçlarına bir dur denmesine nasıl katkı sağlayabilir?
Fransa Cumhurbaşkanı’nın hiçbir şey yapamayacağı kesin. Zira Moskova ziyaretinde, Rusya Devlet Başkanı Putin ile görüşmesinde kendisine nasıl davranıldığını kendi gözlerimizle gördük. Diğer yandan İngilizlerin de bir şey yapabileceği yok. İngiltere Başbakanı siyasi sahnede kalmak için rakipleriyle değil partisiyle güreşiyor.
Dolayısıyla aciz bir Avrupa ve ABD telaşı ile karşı karşıyayız. Ortada gerçek bir uluslararası kriz var. Bu krizden tek faydalanacak olan ise yalnızca Çin’dir. Zira Rusya, askeri ve siyasi emellerini karşılayamaz. Tahran ise iç arenasında küçümsenmeyecek zorluklarla karşı karşıya.
Rusya ve İran elbette bu durumdan fayda sağlamaya çalışacak. Fakat Çin gibi faydalanamayacaklar. İran'ın yıkıcı, Rusya'nın ise taktiksel gücünün sürdürülebilirliği zor. Tüm bunlar bize bu istikrarsızlık durumunun devam edeceğini söylüyor. ABD, İran ile bir anlaşmaya varma veyahut Rusya’yı Ukrayna’da açmaza düşürme yönünde telaş ederken Avrupa ise görünürde aciz. Şu mühim olan ortadaki güç boşluğunda bizi nelerin beklediğini etraflıca düşünmektir.