Şarkul Avsat Türkçe https://turkish.aawsat.com Şarkul El-Avsat gazetesi dünyaca en ünlü günlük Arapça gazetesi sayılır. Farklı dört kıtada bulunan 12 şehirde aynı anda basılmaktadır. http://feedly.com/icon.svg

Ortadoğu ve Avrupa’da yalan savaşların ilk sonuçları

Ortadoğu ve Avrupa’da yalan savaşların ilk sonuçları

Cuma, 25 Mart, 2022 - 12:45
Nebil Amr
Filistinli siyasetçi ve yazar

21. Yüzyılda Ortadoğu ve Avrupa'da yaşanan savaşlardan etkilenen ülkelerde, iç yapılanmalar ve dış ittifaklar yeniden şekillenmiştir. Ortadoğu’da Arap Baharı olarak adlandırılan süreçte yaşanan savaşlarda, çöküş ya da ayakta kalmayı sağlayan en önemli faktör; her ülkenin iç şartlarıydı. İç yapısı sağlam olan ülkeler kurtulmayı başardı, iç yapısı sağlam olmayan ülkeler ise çöküş yaşadı. Bu uzun bahar boyunca gördüklerimiz bu yargımızı destekler nitelikteydi. Ortadoğu’daki savaşlar henüz sona ermemişken ya da henüz tam anlamıyla uzlaşı sağlanamamışken, dünya Avrupa’nın göbeğinde bir savaşın patlak vermesiyle şoka uğradı. Savaşın askeri kapsamı Ukrayna ile sınırlı olsa da dünya üzerindeki milyarlarca insan, geçim kaygısı ve kalkınma planlarına etki etmesi hasebiyle dehşete kapıldı.

Avrupa'daki mevcut savaşın, nihai sonuçlarını öngörmekte zorlanıyoruz. Savaşın sonuçlarıyla ilgili tüm söylenenler doğal olarak tahminlerden ibarettir. Sahadaki askeri gelişmeler, siyasi ve ekonomik etkileşimler bu tahminleri doğrulayacak ya da yalanlayacaktır. Savaşın olası sonuçlarını kimse net bir şekilde öngöremiyor. Bu savaşın gerçekleşeceğini tahmin etmeyen çoğu ülke hazırlıksız yakalandı ve savaşa fevri tepkiler verdi. Amerika Birleşik Devletleri ise daha ilk günden, Rusya’yı yıpratacak ve ağır bir bedel ödemesini sağlayacak bu savaşa çekmek için plan yapmaktaydı.

Savaşı elbette tasvip etmemiz mümkün değildir, ancak mevcut savaş, bölgemize, yakın tarihte elimizde olmayan fırsatlar tanımaktadır. Bu sadece Ortadoğu ülkeleri ile değil ABD’nin tüm müttefikleriyle ilişkilerinde köklü değişikliklere yol açacak bir fırsattır. Yakın bir geçmişe kadar, ABD’nin, Avrupa ve Ortadoğu'daki müttefikleriyle ilişkiler denklemi tek taraflıydı. ABD’nin çıkarları, politikaları hatta maceralarının temel alındığı bu ‘ittifak ilişkisinde’, müttefikler ABD’yi sorgulamaksızın takip etmekle mükellefti. Bir zafer elde edildiğinde bu ABD’nin hesabına yazılmakta, zarar ise müttefikler arasında paylaşılmaktaydı. Süper güç doğrudan bir savaşı kaybettiğinde dahi, bunun telafisi müttefiklerin ve kendi tükenmez kesesinden karşılanmaktaydı. Mevcut savaşın ilk sonuçlarına göre, ABD ile müttefikleri arasındaki ilişki biçiminde bazı değişiklikler meydana gelebilir. ABD ile müttefiklerinin çıkarları arasında makul bir denge düzeyinin sağlanabileceği yönünde işaretler oluştu. Yani tartışmaksızın takip etme dayatması yerine, kabul edilebilir düzeyde bir ‘ortaklık’ algısı pekişmektedir.

Mevcut savaş, bundan etkilenen herkesi güvenlik, üretim ve ittifak politikalarını yeniden gözden geçirmeye zorladı. Bu savaş yaşanmasaydı, ülkeler farklı alternatifleri değerlendirmenin ve kaynakları çeşitlendirmenin önemini kavramayabilirdi. Örneğin buğday üretimin önemi keşfedilmeyebilirdi. Savaştan önce, nükleer reaktörlerin kurulması, seyir füzeleri ve gezegenlerde yaşam tartışılırken ve bu alanlara astronomik harcamalar yapılırken şimdi daha somut ve gerçekçi hedeflere dönüldü. Zaten Sovyetler Birliği'nin çöküşünün en önemli sebeplerinden biri, Amerikan Yıldız Savaşları planlarıyla rekabete girmiş olması değil miydi?

Siyaset, fırsatları yakalama sanatıdır ve bu ilkeye göre kar ve zarar dengesi belirlenir, bu dengeye göre hareket eden ve sermayelerini bu dengeyi gözeterek kullanan akıllılar kazanırken, tıpkı solucanlar gibi komisyon hesaplarıyla yaşayan aptallar kaybeder. Bu savaştan sonra yeni bir küresel düzenin ortaya çıkacağı söyleniyor. Daha doğru tanımlama ise; yeni ilişki biçimlerinin eski düzene dahil olacağıdır. Savaşın sonuçlarının nelere yol açacağını bekleyip göreceğiz. Böylece, buğday ve petrolün nükleere ve uzay çalışmalarına nasıl galip geldiğine de şahit olabiliriz.


DİĞER KÖŞE YAZILARI

Editörün Seçimi

Multimedya