Suriye'deki depremin ardından başka bir insani felaketi önlemek için birlikte çalışmak

Dünya 6 Şubat 2023'te büyük bir depremle sarsıldı. Bu deprem onarılması uzun yıllar gerektirecek telafisi mümkün olmayan can ve mal kayıplarına neden oldu. Sanki Suriye'deki insanlar son on yılda, bugün bir asırdan fazla belki de daha uzun süredir benzeri görülmemiş yıkıcı bir depremin etkileriyle karşı karşıya kalacak kadar acı çekmemişler gibi.
Suriye, ülke altyapısının tahrip olmasına, binlerce kişinin ölümüne ve yüz binlercesinin yerinden edilmesine neden olan savaştan başlayarak sağlık sistemini etkileyen ve ekonomi üzerinde ağır etkiler bırakan salgın hastalığa kadar pek çok kriz ve musibetlere tanık oldu.
Şimdi Suriye yeni bir çile yaşıyor.
Suriye'de depremden etkilenen bölgelerde altı binden fazla insan hayatını kaybetti. Bu sayı muhtemelen enkaz altında kalan kayıp kişilerin sayısıyla birlikte daha da artacak. Bu büyük afet sonucu on binden fazla insan da yaralandı.
Binalara ve altyapıya verilen hasar çok ciddi ve hayal gücünün ötesinde. On binlerce konut dakikalar içinde çöktü. On binlerce aile evsiz kaldı. Hastaneler, sağlık merkezleri, elektrik hatları, su boruları ve kanalizasyon altyapısı gibi hayati hizmetler de hasar gördü.
Öte yandan, psikolojik hasar maddi hasardan daha az şiddetli değil.
Deprem geride, yaşayanların hafızalarından izlerinin silinmesi yıllar alacak psikolojik bir sarsıntı bıraktı. Bugün Suriye'de yaklaşık dokuz milyon insan bu depremin etkilerinden mustarip. Zira Halep, Hama, Lazkiye, Humus, Tartus ve İdlib şehirlerinde beş milyon kişinin bir tür insani yardıma ihtiyacı olacak.
Depremden önce bile, Suriye'de bu yıl on beş milyondan fazla insanın insani yardıma ihtiyacı olduğu tahmin ediliyordu.
Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşları, 2011'de Suriye iç savaşının patlak vermesinden bu yana Suriye içinde insani ihtiyaçları karşılamak için çalışıyor ve her ay yaklaşık yedi milyon kişiye yardım ediyor.
Depremde hasar gören yollar nedeniyle Türkiye ile sınır kapısının üç gün süreyle geçici olarak kapatılmasının ardından BM, 9 Şubat'ta sınırı geçerek Suriye'nin kuzeyine insani yardım operasyonlarına yeniden başladı.
Daha önce Suriye'deki BM depolarında bulunan malzemelerin dağıtımına ek olarak, depremin hemen ardından Türkiye'deki depolarda bulunan tüm malzemeler Suriye'ye nakledilerek dağıtıldı.
Saatler içinde BM hem Türkiye hem de Suriye'deki müdahaleyi desteklemek için acil durum fonundan 25 milyon dolar ayırdı. Daha sonra sadece Suriye içindeki müdahale için 25 milyon dolar daha tahsis edildi.
Şu anda depreme müdahaleyi genişletmek ve gerekli yardım malzemeleriyle yüklü kırk tırı Suriye'nin kuzeyine getirmek için çalışıyoruz. Bu da depremden önceki yardım miktarının iki katı. Bab el-Hava’ya ek olarak Bab es-Selam ve el-Rai (Çobanbey) adlı iki sınır kapısı açıldı ve depremin başlangıcından bu yana üç yüz seksenden fazla yardım tırı Suriye’ye girdi.
En savunmasız kişilere en gerekli yardımı ve korumayı sağlayarak, Suriyelilerin çatışma ve depremlerin etkilerini hafifletmelerine yardımcı olmaya devam etmeye kararlıyız. Çatışma ve depremlerden etkilenen tüm nüfusa, Suriye'nin neresinde olurlarsa olsunlar ulaşmak ve onlara yardım etmek bizim sorumluluğumuzdur.
Depremin doğrudan etkisinin yanı sıra kış ayları, ekonomik kriz, küresel gıda ve yakıt krizi ve salgın hastalıklar insani ihtiyaçları daha da kötüleştiriyor. Su şebekelerinin zarar görmesi, içme suyunun kanalizasyonla karışması, özellikle Suriye'de ikamet eden insanlar için tehlike oluşturmanın yanı sıra komşu ülkelere yayılma tehlikesi de içeren kolera salgını nedeniyle başka bir insani felaket olasılığından büyük endişe duyuyoruz. Bu, kontrol altına alınması gereken gerçek bir tehdit.
BM, depremlerden etkilenen yaklaşık beş milyon Suriyeliye ilk üç aylık sürede acil yardım sağlanması için yaklaşık 400 milyon dolarlık acil bir çağrı başlattı. Depremden etkilenen milyonlarca sivilin geçmiş ve yeni insani ihtiyaçlarını karşılamak için acil ve esnek finansmana ihtiyaç var. İnsani yardım ortakları, öncelikle en acil ihtiyaçları karşılamak ve hayat kurtaran operasyonları sürdürmek için müdahalelerini yeniden düzenliyorlar. Şu anda en acil ihtiyaçlar barınak, kışlık malzemeler, nakit yardımı, tıbbi malzeme, tıp merkezlerine destek ve moloz kaldırma.
Bölgedeki ve dünyadaki kuruluşlardan, kurumlardan, bağışçılardan ve bireylerden yardım edebilecek herkesi, uluslararası yardım kuruluşlarının bu çağrıya mali destek yoluyla müdahalesini desteklemek de dahil olmak üzere, Suriye'deki insanlara verdikleri desteği sürdürmeye davet ediyorum. Bu kriz, küresel cömertlik, dayanışma ve diplomasinin gerçek bir sınavıdır. Dolayısıyla bu doğal afetin sonuçlarını en az hasarla atlatmak ve bir başka insani felaketi önlemek için azami çaba gösterilmelidir.
Birlikte hayat kurtarabiliriz.