Hüseyin Şubukşi
TT

Çin ve ABD arasındaki siyasi savaş

Hong Kong’daki halk hareketinin destekçilerine, belediye seçimlerinde kendi adaylarının hükümetin adayı karşısında kazandığı ezici zaferin ardından büyük bir sevinç hâkim oldu.
Bu sonuç, Çin tarafından atanan Hong Kong Özerk Bölgesi lideri Carrie Lam’ı ise büyük bir zorluğun içerisine attı.
Bu haber, önemli ABD’li yazar George Friedman’ın, ABD’nin Çin karşısındaki stratejisinin doğrudan bir çatışmaya girmek şeklinde olmayacağını, bilakis demokrasi ve liberal ekonomi ruhunu kökleştirmek şeklinde olacağı yönündeki sözlerini hatırlattı.
Burada -istatistiklerin de doğruladığı şekilde- şaşırtıcı bir şekilde ortaya çıkan dinamizmin, bir ülkenin gelişmesi için gereken süreyi kısaltacağı ve böylece refah seviyesinde saygın bir konuma ulaşılacağına ilişkin bir kanaat var.
İngiltere’nin 1780'den sonra milli gelirini iki katına çıkarması 58 yıldan fazla bir zaman aldı.
ABD’nin 1840'tan sonra aynı hedefe ulaşması ise 47 yıl sürdü. Japonya 1880'den sonra aynı başarıyı 33 yıl sonra elde ederken, Endonezya 1965'ten sonra 17 yıl içerisinde, Güney Kore 1970'ten sonra 13 yıl içerisinde ve Çin ise 1978’ten sonra 10 yıl içerisinde bu hedefe ulaştı.
Zaman aralığındaki bu kısalma, Doğu ve Güney Doğu Asya'daki 8 ülkede sadece önemli bir ekonomik büyümenin sağlandığını değil, aynı zamanda yoksulluğun ölçülebilir biçimde ortadan kaldırabileceğini de göstermiştir. Endonezya'da, yoksulluk sınırının altındaki insanların oranı 1972'de yüzde 58 iken 1982 yılında yüzde 17'ye geriledi.
Malezya'da bu oran 1973'te yüzde 37 iken 1987'de yüzde 14 oldu. Tayland ise 1962'de kaydedilen yüzde 49 gibi bir oranı 1986'da yüzde 26'ya çekti. Singapur'da bu oran 1972'de yüzde 34 iken 1982'de yüzde 10'a düştü. Bütün bunlar, insan haklarını, anayasal sistemleri, özgürlükleri, basını ve demokrasiyi beraberinde getirdi.
ABD, Çin'in totaliter komünist rejimiyle yapamayacağını liberal değerlerin ve refahın yaygınlaşmasıyla yapılacağı üzerine bahse giriyor.
Hong Kong, şu anda mevcut olan hareket ve demokratik sonuçlar, ABD’nin Çin karşısında elde etmek istediklerinin bir provası ve mukaddimesidir.
Ticaret savaşı, bugün Çin ile ABD arasında süregelen tek çatışma değil. Burada devam etmekte olan çok önemli siyasi hareket var ve bu Çin'in geleceğini şekillendirebilir. Savaş başladı. Çin bunun tamamen farkında. Şiddet hiçbir şekilde makbul bir çözüm olmayacak. Çin’in hak ve demokrasi arzusu karşısında sabretmesi pek kolay olmayacak.