ABD Irak'a savaş açmadan önce sert açıklamalar çoğalmış ve pozisyonlar daha şiddetli hale gelmişti. Fransa hâlâ arabuluculuk yapmaya ve iki taraf arasındaki gerilimi azaltmaya çalışıyordu. İşlerin geri dönüşü olmayan bir noktaya ulaştığı anlaşıldığında, Cumhurbaşkanı François Mitterrand ünlü açıklamasını yapmıştı: “Bitti. Savaş mantığına girdik.”
Cuma günü İsviçre'de imzalanacak olan Trump-İran anlaşması, bir çözüm mantığına geniş bir giriş noktası sunuyor. Ancak her iki taraf da önlerindeki yolun uzun, karmaşık, sıcak ve soğuk dalgalarla, karşılıklı şüphe, güvensizlik ve gizli kırgınlıklarla dolu olduğunun farkında.
Her iki taraf da zorunluluktan dolayı anlaşmaya vardığını, anlaşmanın bir barış değil, bir uzlaşı olduğunu vurgulamaya özen gösteriyor. Hatta şimdi bile, her iki taraftan yetkililer düşmanca açıklamalar yapıyor, ancak fark şu ki, her şey artık bir çözüm çerçevesi içinde. Bu nedenle, küresel borsalar yükselişe geçti ve Trump her şeyden önce ekonomi hakkında konuştu. Yaptırımların İranlıları yıprattığı doğru, ancak savaş da Amerikan ekonomisini ve bununla birlikte bütün küresel piyasaları yıprattı.
Önümüzdeki iki ay boyunca, her iki taraf da anlaşmadan olabildiğince faydalanmaya çalışacak. Trump seçimleri kazanmaya çalışırken, Tahran rejimini sağlamlaştırmaya odaklanmış durumda. Trump'ın yakın zamanda 80. yaş gününü kutladığı ve Tahran'ın artık savaşın başındaki kadar rejimin kaderi için endişe duymadığı açık.
Bütün olasılıklar varlığını sürdürüyor. Ancak İranlılar, nükleer emellerinden vazgeçmeyi de içeren “zehir içme” ilkesini bir kez daha kabul ettiler. Bunu kabul etme emrini veren kişi, babasını savaşta kaybeden Dini Lider'dir. Yine de siyaset gerçekler ve çıkarlarla ilgilidir. İsviçre anlaşması, bölge için yeni bir siyasi harita haline gelecek biçimde genişleyebilir. Bir kez daha Sayın Abdurrahman Raşid'in “Anlaşmadaki en tehlikeli madde” başlıklı makalesine atıfta bulunacağım için beni mazur görün. Kendisi her zamanki gibi, kimsenin tahmin etmediği bir yol çiziyor ve anlık değişkenlerin ötesine geçiyor. Hepimiz bir anlaşmadan bir sözleşmeye, bir savaştan bir ateşkese geçiş yapabiliriz.
