Meseleler ve kartlar kasıtlı olarak karıştırılıyorsa, temel çıkarlar ahlaki örtülerin altında karartılıyorsa, siyaset en kötü hallerinden birini yaşıyor demektir.
İşin daha da trajik hali, herkes temel bir meselenin ele alınmadığını, bilakis ondan kaçmak için tali meselelerin ele alındığını da biliyor.
ABD Kongresi'nde, özellikle de Senato'da, Yemen'de devam eden savaş ele alınıyormuş gibi gözükse de, konuyla ilgili temel meseleler göz ardı edilmektedir.
Hiç kimse Yemen'deki durumun tarihsel gelişimine dönmek istemiyor.
Hiç kimse meşru bir devletin Husi darbesiyle nasıl yok edildiğini görmek istemediği gibi BM kararlarını ve davadaki arabuluculuk kayıtlarını da dikkate almak istemiyor.
İran'ın genel olarak bölgeye karşı eylemleri, Irak, Suriye ve Lübnan'da olduğu gibi güç kullanarak bölgeye nasıl hükmetmeye çalıştığı, Yemen'e karşı yürüttüğü düşmanca saldırılar ciddiyetle ele alınmıyor.
Pratikte olan şey, stratejik olan suç olan şeyle karıştırılıyor, Amerikan Başkanı ve Dışişleri Bakanı tarafından temsil edilen ABD yönetiminin dile getirdiği gerçekler, Amerikan kamuoyunun dikkatini başka taraflara çekmek için görmezden geliniyor, Suudi Arabistan'la tarihi ilişkiler göz ardı edilmeye çalışılıyor.
Yemen savaşı konusunda şaşırtıcı olan şey, evrende devam eden tek savaşmış gibi bu kargaşanın ortasında tartışılmasıdır.
Dünyanın geri kalan savaşlarında hangi acılar ve trajediler yaşandıysa burada da aynı şeyler yaşanıyor.
Sözgelimi Afganistan'daki Amerikan savaşı, tarihteki en uzun Amerikan savaşıdır.
2001 yılının Ekim ayından bugüne kadar devam eden bu savaşta, pek çok kayıplar yaşandı, şehirler yıkıldı, ancak her nedense ABD Senatosunda hiç kimse bu konuyla ilgilenmedi.
Afganistan'da yaşanan ve unutturulmaya çalışılan bu savaşın kayıtları ve belgeleri oldukça çoktur.
Mark Harold Dossier, ABD hava saldırıları ve 7 Ekim 2001 ile 3 Haziran 2003 tarihleri arasında “Kalıcı Özgürlük” Operasyonlarında özel kuvvetlerin yürüttüğü saldırılar neticesinde ortaya çıkan sivil kayıpların 3,100 ila 3,600 arasında değiştiğine dair bilgileri paylaşmıştır.
Bu sayı doğrudan bir yaralanma sonucu ölen kurbanları, diğer bir ifade ile bir mermi ya da bir fişekten direkt bir isabet alma neticesinde meydana gelen ölümleri ifade etmektedir.
Dolaylı hava saldırıları, bombalama veya kara saldırılarının neden olduğu ölümcül yaralanmalar sonucunda ölenler bu sayıya dahil edilmemiştir.
Diğer araştırmaların verileri bu sayıların ötesine geçmiştir. Savunma Alternatifleri Projesini yürüten Carl Kuneita’nın verilerine göre, 2002 yılı Ocak ayı ortasında doğrudan hava operasyonlarından öldürülen sivillerin sayısının 4,500 olduğu tahmin edilmektedir.
Dolaylı olarak açlık ve hastalıklar gibi insani krizler sonucu ölenler, bu sayıya dahil değildir.
Başka bir çalışma olan "İlginç Zafer: Kalıcı Özgürlük ve Afganistan Savaşı Sürecinin Eleştirel Bir Analizi" isimli raporda, 3 bin 200 Afganlının kıtlıktan, bombardıman bölgelerinde bulunmaktan ya da bu bölgelerden kaçmaya çalıştıkları esnada yaralanmalara maruz kalmaktan dolayı öldüğü bildirilmektedir.
Los Angeles Times'ın Amerikan, İngiliz ve Pakistan gazetelerini incelemesi sonucunda, 7 Ekim 2001 ile 28 Şubat 2002 tarihleri arasında toplam sivil ölüm sayısının, 1067 ila 1201 arasında değiştiğini ortaya koydu. 1000'den fazla ölüm, bu sayının dışında tutulmuştur, zira bu kayıpların sivil veya askeri personel olup olmadığı konusunda bir belirsizlik vardı.
The Guardian'daki Jonathan Steele'e göre, Afganistan'daki ABD savaşının ilk dört ayında 20 bin kadar Afgan öldürüldü.
Önceki rakamlar, unutturulan bu savaşın ilk şokunun kurbanlarına işaret ediyor. Ancak takip eden yıllarda, daha sert gerçeklerle karşı karşıya kalınmıştır.
Associated Press tarafından hazırlanan bir rapora göre, 2005 yılında kurbanların sayısı 1700'dü ve Hamid Karzai'nin Afganistan'ın cumhurbaşkanı olarak seçildiği seçim süreci sırasında, yani Aralık 2004 ile Mayıs 2005'in ortası arasında 600 polis öldürüldü.
İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün bir raporunda, 2006 yılında bin sivilin de dahil olduğu 4400 Afgan öldürüldü. 2007 yılında 80 sivil ve 1019 polis memuru öldü. New Hampshire Üniversitesi'nden Profesör Mark Harold, Eylül 2007 itibariyle sivil ölümlerin 5,700 ile 6,500 arasında olduğunu tahmin ediyor. Bu sayı sadece savaş esnasındaki doğrudan ölümleri ifade ediyor, bir de yerlerinden edilmiş, mülteci kamplarında herhangi bir insani yardıma ulaşamadan uzunca bir süre yaşamak durumunda kalmış on binlerce kişi vardı. Bunlar arasında ölenlerin, bu sayılara ilave edilmediği tahmin edilmektedir.
Afganistan'daki BM Yardım Misyonu (UNAMA) tarafından hazırlanan bir raporda, 2008 yılında Afgan sivil ölümlerinin sayısı yüzde 40 artışla 2.118’e çıkmıştır. Bu sayı 2007 yılında 1523'tü.
Afgan İzleme Örgütü'nün tahminleri bu sayının çok üzerindedir. 3.397 sivilin öldüğü, 6800 kişinin yaralandığı, 120 bin kişinin de yerinden edildiği tahmin edilmektedir.
Afganistan'da BM Yardım Misyonu'nun raporuna göre 2009 yılı, Afgan halkı için daha az sert geçmedi, sivil ölümlerin sayısı bir önceki yıla göre yüzde 14 artışla 2412'ye ulaşmıştı. Bu rakam, 2010 yılında bir önceki yıla göre yüzde 15 artışla 2777 olmuştur.
2011 yılında, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 oranında bir artış göstererek, ilk altı ayda 1167 kişi ölmüştür. BM Yardım Misyonu, sivil ölümleri saymaya devam etti. 2012 yılında 2769 kişi öldü ve 4821 kişi yaralandı, 2014 yılında ise 3.710 kişi öldü, 6.825 kişi de yaralandı.
2015 yılında sivil ölüm sayısı 3.710’a, yaralılar ise 7.457’e ulaştı,2016 yılında ölümler 3.498’e, yaralılar ise 7,920’ye ulaşmıştı. 2017'nin ilk altı ayında ölüm sayısı 1,662'dir. 2018 yılı Ocak-Ekim arasında 273 kişi öldü ve 550 kişi yaralandı.
Savaşlar nostaljik gezinti değildir, hak ile batıl arasındaki çatışmanın en üst derecesidir.
Suudi Arabistan liderliğindeki Arap koalisyonu Yemen'de kardeşlerine yardım etmek ve halkına yeniden meşru bir idare kazandırmak için bu savaşa girdi. Koalisyon uzak ülkelere gitmedi, bilakis Suudi ulusal güvenliğine yönelik tehdidin bulunduğu güneybatıya gitti.
Koalisyon güçleri Yemen'e insani yardım konvoyları ile beraber girdi, kurtarılan bölgelerin rehabilitasyonu ve inşası sağlandı, politik çözümlere ulaşmak için sürekli bir gayret gösterildi.
ABD Kongresi üyelerine düşen görev, Afganistan'da ABD’nin sürdürdüğü iç savaşta ölen ve yaralan sivilleri ve askerleri, yerinden edilmiş ve mülteci konumuna düşmüş Afganistanlıları araştırmaktır.
TT
Yemen: Unutturulmaya çalışılan savaş
Daha fazla makale YAZARLAR
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة