Başlığı ‘beşinci dönem’ olan dikkat çekici bir çelişki, yakın zamanda iki farklı olayda yaşandı.
Cezayir’in beşinci dönemi, Cezayirliler sokağa dökülüp de Cumhurbaşkanı Buteflika’yı istifaya zorladıklarında başarısızlığa uğratıldı. İsrail’in beşinci dönemi ise İsrailliler seçim sandıklarına akın edip Netanyahu’yu başlarına getirdiğinde başarıya ulaştı. İsrailliler Netanyahu için, ‘Bu adam ne yaparsa en iyisi odur’ diyorlar. Bu durumda onun altıncı kez göreve gelmesi uzak bir ihtimal değil.
Netanyahu’nun beşinci kez taçlandırılması, sadece İsrail’in halkçılık arzusu ile ilgili olmayıp Ortadoğu’daki etkin dünya da buna katkı sağladı. Beşinci dönemin maliyeti ağır ama etkin oldu: Amerika tarafından Golan ve Rusya tarafından otuz yedi yıldır kayıp olan asker kemiklerinin iadesinin zamanlaması.
Aslında Netanyahu’nun rakipleri, İsrail’deki denklemi çözümleme konusunda çok daha zayıflardı. Rakip partiyi oluşturan isimlerin önemi veya yıldızına bakacak olursak, bu isimlerin arasında İsrail ordusundan dört komutan vardı ve partileri doğaçlama bir görüntü çizdi. Partinin en önemli kartı, çoğunluğun Netanyahu’nun uzun süren iktidarından yana olan bıkkınlığıydı. Bu kart, sandıklar üzerinde sınırlı bir etkiye sahip elit tabakanın işine yarıyor.
Bir diğer kart da Netanyahu’nun yolsuzluk meselelerine batmış olması. Dünyanın herhangi bir yerinde bir başkası bu mesele ile suçlansa hiç zahmete düşmeden devrilirdi. Ancak bu mesele tamamen tersi bir sonuç doğurdu. Zira Netanyahu ustalıkla bunu siyasileştirdi ve seçimlerde çıkarlarına hizmet edecek şekilde sağ çoğunluk için önemli bir koz haline getirdi. İsrail’deki çoğunluk şu denenmiş slogana sarılmış durumda: ‘Bizim içimizden bir yolsuz, onlardaki bir dürüstten daha iyidir.’
Bu denkleme göre köklü sağ ile asılsız sol arasındaki fark, sağın lehine olacak şekilde en az on üyeye yükseldi. Arap milletvekillerini bu denklemin dışında tutarsak fark ikiye katlar.
İsrail’deki ilk ve son karar merkezinin bu yeni yapısının ışığında bir soru beliriyor: Yeni hükümet, herkesten çok Filistinlileri ilgilendiren bir meselede hangi tarafa yöneliyor? Olaya Oslo döneminde olduğu gibi müzakerelerin başlaması açısından bakılırsa onlarla siyasi düzelme olasılığı, tamamen sona erdi. İçerideki durum ve muzaffer İsrail sağının seçimlerdeki bölgesel ve küresel durum okuması, toprak ve halkın birlikte eklenmesi seçeneğinin tercih edilmesini teşvik ediyor.
Bu bakımdan İsrailliler, buna yardımcı olacak şartların olgunlaşmasını beklemedi. Aksine en önemli yerde yani Kudüs’te dikkat çekici bir acelecilik göstererek, Batı Şeria’nın yarısından fazla bir alan olan ‘C’ bölgelerinden daha fazla ilhak hazırlığına başladılar.
Öyleyse Knesset’in bu yeni oluşumundan sonra İsrail Hükümeti, tamamen elverişli gördüğü bir durumda Yüzyılın Anlaşması’nı kabul edecek.
Anlaşma resmî olarak sunulduğunda Filistinliler ya onu reddedecek ya da itirazlarını yenileyecekler. İsrailliler de bu itirazı ‘al ya da bırak’ yasasına göre söz konusu anlaşmadan işlerine geleni almak işlerine gelmeyeni yani ihtiyaç fazlasını da Filistinlilere bırakmak için yeterli bir gerekçe olarak görecek.
Bu yeni oluşumun siyasi özeti şu tek cümle ile yapılabilir: ‘Anlaşmalı bir çözümden yana bir umut yok ama dayatılan çözüme kapı açık.’
Filistinlilerin, haklarının ihlal edilmesine otomatik ve daimî bir itirazcı olarak gördüğü uluslararası toplum ise, Amerika-İsrail ortak yapımı anlaşmanın etkinleştirilerek Filistinlilere haksızlık edilmesine kitlesel ya da bireysel planda itiraz edecek ancak ikilem her zamanki gibi varlığını sürdürecek: Sınırsız ve kontrolsüz Amerikan tekeli ile İsrail hırsını etkileme gücü nerde hani?
Bu korkunç tablodan sonra bir soru daha kendini aşikâr ediyor: Peki bu durumda Filistinliler ne yapacak?
Son Arap zirvesinde yaptığı konuşmada Cumhurbaşkanı Mahmud Abbas, kaderi etkileyecek kararların karşısında olduğunu duyurdu. Bu konuda bilgi sahibi olduğumu iddia etmiyorum ama belki de bu konuda uygun gördüğü bir Arap liderine açıklama yapmıştır. Bekleyelim, görelim.
TT
Beşinci dönem
Daha fazla makale YAZARLAR
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة