Libya bölünebilir kırılgan bir ülke değildir

Tarih boyunca ve 17 Mayıs 1949’daki Sforza-Bevin projesinden bu yana Libya’nın bölünmesi çağrısında bulunanlar Libyalıların kendileri değildir. Bu nedenle, öncekiler gibi bu proje de atalarımızın azmi, ülkenin bölünmesini engelleme konusundaki kararlılıkları, 3 Batılı devletin yani İngiltere, İtalya ve Fransa’nın sömürgeci vesayetini reddetmeleriyle yenilgiye uğradı. İngiltere Dışişleri Bakanı Ernest Bevin ve İtalya Dışişleri Bakanı Kont Sforza tarafından hazırlanan ve Libya’nın bölünmesi projesini içeren bu gizli anlaşma; Haiti temsilcisi Emile Saint-Lot’un bu şüpheli proje aleyhinde verdiği oyu olmasa bir oy farkı ile kabul edilecek olan BM kararıyla yürürlüğe girecekti.
Daha sonra Condoleezza Rice’ın yaratıcı kaos ve Ortadoğu haritasının yeniden şekillendirilmesi projesi çerçevesinde bu sahne bir kez daha tekrarlandı. Arap Baharı ile gelen kaosun ardından “The Guardian” gazetesinin yayınladığı Gorka’nın Libya’yı bölme projesi; Libya’yı bölme meselesinin, kendi davetçileri ve propagandacıları olan uluslararası bir komplo olup tamamen Libya’ya ait verilerin dayattığı bir Libya talebi olmadığını vurgulamaktadır. Libya halkı; kaynaklarını yağmalamak için Batılı iradenin dayattığı 3 bölge arasında gerçekleşen zorunlu bir birleşmeden doğan ve ABD’li yazar Justin Raymond’un hayal ettiği gibi nicelik ve karanlık bir resimden ibaret değil aksine tek ve birleşik bir halktır. Bevin-Sforza projesi de bunun kanıtıdır.
Osmanlı devletinin ondan vazgeçmesi ile İkinci Dünya Savaşı sırasında Mihver ve Müttefik devletler arasında topraklarında yaşanan çatışmalarda İtalya’nın yenilmesinin ardından  Libya’nın idari olarak Fransa ve İngiltere arasında “Libya allied Administration” adı altında bölünmesini gerekçe göstererek bugünde kendisinin bölünebileceğini söylemek hiçbir şekilde mantıklı değildir. Sömürgeci devletler arasındaki bu devir teslim; ne Libya’nın bölünebileceği anlamına gelmekte ne de ırk, din ve etnik farklılıklar gibi gönüllü bir bölünmenin göstergeleri sayılmaktadır. Libya bir Arap ülkesidir ve toplumu homojen olarak Müslüman Arap bir toplumdur. Hatta Arap kökeni daha çok Beni Selim kabilesine uzanmaktadır. Sadece batı, doğu ve güney gibi farklı bölgeleri arasında çeşitli siyasi anlaşmazlıklar var olduğu için bölünebileceği nasıl iddia edilebilir?
Libya bölünemez bir ülkedir ve bu duygusal bir sözden ibaret değildir. Çünkü Libya; farklı ırk, etnik köken ve dilleri barındıran eyalet ve oluşumlardan meydana gelen kantonal bir devlet değildir. O Arap komşuları Mısır, Tunus ve Cezayir gibi bu coğrafyada bulunan ve aralarında evlilik ve tarihi bağlar olan Arap kabilelerden oluşan bir devlettir.
Libya birkaç yıldır siyasi tarafları arasında var olan anlaşmazlıklar nedeniyle bir kriz yaşamaktadır. Buna benzer krizler dünyanın birçok ülkesinde yaşanıyor ama hiç kimse onların bölünmesi gerektiği iddiasında bulunmaya çalışmamaktadır. Oysa Libya içerisinde siyasi çatışmanın dozu her arttığında sanki Libya bıçakla kolayca bölünebilir bir pastadan ibaretmiş gibi bölünmesinden bahsedenler ortaya çıkmaktadır. Ama bu kişiler hep Libyalılar dışında, onun demografisini ve coğrafyasını bilmeyen, resmi bütünüyle değil de eksik bir şekilde gören, Libya gerçeğini kör bir okumayla okumaya çalışan kişilerdir.
Gerçek ise Libya’daki çatışmanın, Libya’nın farklı bölgelerindeki taraflar arasında olduğu ve bu taraflardan hiçbirinin ne olursa olsun ülkenin bölünmesini kabul etmeyeceğidir.
Libya’da çoğunluğunu devletin 2011 yılında yıkılmasının ardından ülkeye gelen yabancıların oluşturduğu bir taraf da vardır. Bu taraf; DAEŞ, El-Kaide ve Müslüman Kardeşler gibi ideolojik ve radikal ajandalara sahiptir ve Libya coğrafyası ve sınırlarını kabul etmemektedir. Bu tarafın projesi, Libya’nın sınırlarını aşan ve ülkelerin sınırlarını hiçe sayan bir projedir. Ancak bu taraf, Libya halkı arasında bir tabanı olmayan yabancı güçlerden ibaret olduğu için yenilmeye mahkumdur ve ne kadar büyük fedekarlıklar gerektirirse gerektirsin mağlup edilecektir.
Libya; kabile ve aşiret aidiyetine dayalı uzun bir tarihe sahip devlet olmadan önce bir vatandır. Kabile aidiyetinin anlamını bilmeyenlerin onun hakkındaki düşünceleri karanlık, tozlu ve karmaşıktır. Ama kabile aslında ; toprağa bağlı olan, onu koruyan ve ne olursa olsun ondan vazgeçmeyen en güçlü oluşumlardan biridir. Kan ve sömürgeciye karşı mücadelenin oluşturduğu bir tarihin birbirine bağladığı bu kabileler ortak bir devlet kurduğunda daha da karmaşıklaşırlar.
Libya’nın tarihini, 70 yaşında bile İtalyan sömüregeciliğine karşı verdikleri mücadeleden vazgeçmeyen Ömer Muhtar, Fudayl bin Ömer, Ahmed El-Şerif, Abdulnebi Bilhayr, El-Baruni, Sadun El-Suveyhli gibi şahsiyetleri, atalarımızın çok az bir cephane ve mal ile verdiği savaşı okumak, bu halkın birleşik topraklarına ne kadar bağlı olduğunu ve önem verdiğini görmek için yeterlidir.
Libya’yı kör bir bakışla okuyanlara gelince onlar, her  zaman Libya’nın bölünmesinden bahseder ve onu bölünebilir zayıf ve kırılgan bir oluşum olarak tasvir etmeye çalışırlar. Bu, Libya halkı gibi büyük, onurlu bir halk ve toplumun hiçbir şekilde kabul edemeyeceği bir hakarettir. Merhum Kral İdris Es-Senusi de bunu şu sözleri ile ifade etmiştir:”Onurlu Libya ulusuna, Libya’nın artık bağımsız ve egemen bir devlet olduğunu deklare ediyoruz”. Kral İdris modern Libya’yı; vatansever şahsiyetlerin azmiyle Libya’yı Roma’nın dördüncü kıyısı olarak gören İtalyan sömürgeciliğine karşı verilen ve 30 yıldan fazla süren uzun bir silahlı mücadelenin ardından kurmuştur.
Libya, Ortadoğu’daki benzer herhangi bir ülke gibi uzun bir geçmişin üzerine inşa edilen modern bir devlettir. Libya hiçbir zaman, kantonal bir yapıya sahip oldukları için bölünebilir olan İsviçre, Kanada hatta ABD ve İsrail gibi melez bir oluşum olmamıştır. Libya’da ise durum farklıdır. Libya; mekandan önce aynı etnik, köken ve ırk ile birbirine bağlı tek  Arap kabilelerden oluşan bir vatandır.
Kuşkusuz Libya’nın, onun tarihini, coğrafyasını, nüfusunu ve demografisini bilmeyenler tarafından okunması, eksik bir okuma yaptıkları için bu kişileri ahlaki bir ikileme sürüklemektedir.