Şarkul Avsat Türkçe https://turkish.aawsat.com Şarkul El-Avsat gazetesi dünyaca en ünlü günlük Arapça gazetesi sayılır. Farklı dört kıtada bulunan 12 şehirde aynı anda basılmaktadır. http://feedly.com/icon.svg

Tunus… Bir sonraki duyuruya kadar

Tunus… Bir sonraki duyuruya kadar

Cumartesi, 28 Ağustos, 2021 - 09:30

Tunus Cumhurbaşkanı, “zaman” cephelerinde savaşa giriyor. Cumhurbaşkanı Kays Said, 25 Temmuz 2021 tarihinde parlamentonun çalışmalarını askıya aldığını, tüm milletvekillerinin dokunulmazlığını kaldırdığını ve başsavcılık görevini devraldığını açıkladığı zaman bu konuda ülkenin büyük bir tehlikeyle karşı karşıya kalması halinde istisnai kararlar alması için cumhurbaşkanına yetki veren anayasanın 80. maddesini dayanak aldı.

Halk ise cumhurbaşkanının aldığı kararlara destek verdi. Koronavirüs salgınının yayılmasından dolayı ülkenin yaşadığı sıkıntılar ve Tunus ekonomisinin önemli bir kaynağını oluşturan turizm sektörünün durmasından dolayı ülkenin uğradığı ekonomik felç, bu desteğin arkasındaki en önemli nedenlerdi. Cumhurbaşkanı, ilk savaşını parlamentoya ve onu temsil edenlere karşı vererek 60 parlamento üyesini yolsuzlukla suçladı. İkinci savaş meydanında yargı mekanizmalarını harekete geçirdi. Yolsuzluk suçu nedeniyle siyasetçilerin ve iş insanlarının seyahat etmesini yasakladı. Diğerlerine gelecek olursak tarihlere, gerçeklere ve isimlere sahip belgeler olduğu söylenen dosyaları önlerine getirerek onları ev hapsine koydu.

Cumhurbaşkanı, koronavirüse karşı ilk savaşında sınırlı bir zafer gerçekleştirdi. Kovid-19 salgını, insanlarda ve günlük yaşamın seyrinde hala etkisini gösteriyor ve bunun yansımaları ekonomide görülüyor. Koronovirüs ve ekonomi savaşında dış yardım, Tunus sokaklarında somut bir etkiye sahipti. Tabi bu, cumhurbaşkanının yurtiçinde ve yurtdışında bulunduğu girişimler sayesinde oldu.

Cumhurbaşkanının savaş taktiği, “zaman” gölünde birtakım dalgalanmalara sahip. Cumhurbaşkanı, silahını yerlerini tespit ettiği ancak isimlerini tespit edemediği düşmanlara karşı kullanıyor ve siyasi mücadelesindeki cephanesini şifreliyor. Zira halka yaptığı coşkulu konuşmalarda “Nahda” sözcüğünü dile getirmedi ve yolsuzluktan bahsederken belirli bir isim zikretmedi.

Cumhurbaşkanının, anayasanın 80. maddesini kullandığını açıkladığı ilk günden itibaren Nahda Partisi’nin yaptığı açıklamalar, Cumhurbaşkanı Kays Said’e karşı asıl muhalifin kendisi (Nahda) olduğunu gösterdi.

Ülkenin en önemli sendika organı Tunus Genel İşçi Sendikası (TGİS) ise gelişmeleri değerlendiriyor. TGİS, Tunus’taki mevcut durumdan rahatsız olduğunu gizlemiyor ve ülkenin içinde bulunduğu sıkıntıların boyutunu biliyor. Fakat aynı zamanda TGİS, farklı meydanlara ve komutanlara sahip bir savaşta herhangi bir tarafın yanında yer almıyor. Bunun için TGİS, bazı siyasetçilerin ve gazetecilerin kaçamak bir slogan olarak değerlendirdiği “kapsamlı ulusal diyalog” sloganını öne sürdü. Cumhurbaşkanı Kays Said ise bu slogana herhangi bir önem atfetmedi.

Kays Said’in ülkenin karşı kaşıya kaldığı büyük tehlikeyle mücadele etme kapsamında Başbakan Hişam el-Meşişi’yi görevden almasının ardından Tunus’ta başbakanın hızlı bir şekilde belirlenmesini talep eden sesler yükseldi. Dışarıdan da aynı talebi vurgulayan mesajlar geldi. Fakat cumhurbaşkanı, bunu acil bir mesele olarak görmedi ve ulusal sahnede tek başına hareket etmeyi tercih etti. Varlığıyla sokakları doldurdu. Vatansever söylemlerle ve ahlaki sloganlarla tekelciliğe ve pahalılığa karşı savaş açtı. İnsanlar, nefeslerini tutup tarih çizgisini -yani cumhurbaşkanının 25 Temmuz günü aldığı kararını ya da yaptığı ilk açıklamasını dayandırdığı sıra dışı “zaman” çukurunu temsil eden ay sonunu- beklemeye başladılar. Cumhurbaşkanı Said, ilk açıklamasının bir sonraki duyuruya kadar devam edeceğini söylediği ikinci açıklamasıyla herkesi susturdu. Yenilenebilir bir aylık savaşa yeni bir başlık eklendi.

Siyasi çatışma meydanının karşı tarafında ise cumhurbaşkanının ilk açıklamasına kapsamlı bir savaşla karşılık veren Nahda Hareketi konuşlanmış vaziyette. Fakat başkanlık mücadelesinin destekçilerinin artmasıyla birlikte Nahda Hareketi, derinliği bilinmeyen bir nehirde akıntıya karşı yüzmesini sağlayan nitelikli bir siyasi viraj almak zorunda kaldı. Bundan dolayı Nahda Hareketi, karşı atakta bulunarak oyunu tuzaklarla dolu siyaset meydanında başlatmak üzere Yürütme Konseyi’ni feshetmeye karar verdi.

Beklenen başbakanın karakteri, bir sonraki duyuruyla ilgili açıklanmayan şifreyi çözecek. Cumhurbaşkanının şehrin sokaklarında dolaşarak, etrafında kalabalık bir kitleyle dükkanları ve fabrikaları gezerek popülist hareketlerle yeni yüzünü göstermesi, onun bir başbakan değil de bir veziriazam seçeceği izlenimini veriyor. Bu da Kays Said’in karar sahibinin kendisi olduğu ve hükümetin de istediği şeyi yaptırmak için bir araca dönüştüğü tam başkanlık sistemine doğru gideceği anlamına geliyor.

Cumhurbaşkanı, mevcut anayasada değişiklik mi yapacak yoksa merhum Cumhurbaşkanı Habib Burgiba örneğinde olduğu gibi cumhurbaşkanını ülkenin tek lideri sayan 1959 Anayasası’na benzer yeni bir anayasa mı hazırlayacak? Son zamanlarda Tunus medyasında Cumhurbaşkanı Kays Said’e yönelik bir suikast planının engellendiğine dair bir haber çıktı. Cumhurbaşkanı bir konuşmasında iman dolu meydan okuma ruhuyla ve liderlik diliyle buna işaret etse de bu haberi doğrulayan herhangi bir resmî açıklama yapılmadı. Modern Arap tarihi, siyasetçilerin uğradığı suikast girişimleriyle ilgili haberleri yayınlamanın ulusal liderlik inşasının ve kendilerine büyüklük ve kahramanlık bahşeden kutsal örtünün unsurlarından biri olduğunu söylüyor.

Bir sonraki duyuru ya da Tunus zamanının kutusu, tüm olasılıkların mevcut olduğunu gösteriyor. Cumhurbaşkanı Kays Said’in, Amr bin Kulsüm tarzı bir ifadeyle (Zalimler bize zulmetmedi. Fakat biz zulmetmeye başlayacağız) açıkladığı suikast girişimi haberi de dahil medyada çıkan haberler, doğrulanabilir ya da yalanlanabilir niteliktedir.

Tunus’ta olayların gidişatıyla ilgili şu sorular gündemde:

Cumhurbaşkanı Kays Said, sıcak çatışmalarıyla nereye varacak? Hazırlık yaptığı düşmanlar kim? Hangi hedeflere saldırmak için kuvvetlerini harekete geçiriyor? Bir sonraki duyuruyu aktif hale getireceği zaman dilimi nedir?

Her halükârda birçok Tunuslu tarafından takip edilen konuşmalarında umut çıtasını yükselten ve bu konuşmalarda halkın sorunlarına hızlı çözümler vaat eden Cumhurbaşkanı Kays Said’in sessiz bir rakibi var. Fakat gerçekler, Tunus’un yoğun ve nitelikli girişimlerin yanı sıra daha uzun bir süreye ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Yine gerçekler, bu ülkenin büyük beşerî kaynaklarını, özel coğrafi konumunu ve gelişmiş sivil toplum yapısını kullanabileceği ve aynı zamanda ifade özgürlüğünü, geniş siyasi katılımı ve kanun üstünlüğünü garantileyen ve de dış yatırımı teşvik edecek, gençlere iş olanakları sağlayacak ve dış piyasalara ihracat kapılarını açacak şekilde yolsuzluğu bitirmeyi garanti altına alan demokratik gelişmeyi muhafaza edebileceği yeni ve kapsamlı bir ekonomik kimliğe ihtiyaç duyduğunu gösteriyor.

Tunus bir sonraki duyurudan fazlasını bekliyor. Yani başka duyurular…


DİĞER KÖŞE YAZILARI

Editörün Seçimi

Multimedya