​2019’a dair okumalar

İki gün sonra yeni bir yıla gireceğiz. 2019 yılı kapıda. Genelde gelecek dönemin özelliklerini oluşturacak ana sahneyi şekillendirmek için olayları irtibatlandırmaya çalışıyoruz. Bu, fal bakmaya ya da kehanette bulunmaya yönelik bir çaba değil. Aksine bilgiye dayalı olarak yolun nereye varacağına ilişkin bir analiz ve dikkatli bir okumadır.
ABD, dünya politikasını ve küresel ekonomiyi etkilediğinden dolayı olayları temel bir şekilde yönlendirmeye devam ediyor. Fakat ABD, içeride önemli siyasi bir kutuplaşmayla karşı karşıya kalacak. Kritik meselelerde hakkında yapılan soruşturmaların çoğalması, bağımsız savcı Mueller’in tanıklara ve suçlulara yönelik baskısının artması ve suç çemberinin içine girmeye yaklaşmasıyla birlikte Başkan Donald Trump, Kongre’yle çatışmaya girecek. Tüm bunlar, gerçekleştirmek istediği vaatlerini tamamlamak için Trump’ın siyasi konsantrasyonunu olumsuz etkileyebilir. Kongre, Trump’ın istediği fon ve uygulamalara izin verilmesi noktasında apaçık bir engel teşkil edecek.
Çin, ekonomik bir yavaşlamaya şahit olacak. Ekonomi dışı alanlarda kabiliyetini kanıtlamak amacıyla gövde gösterisi yapmak ve gücünü göstermek için askeri ve uzay alanlarına yoğunlaşacak. Avrupa bazen ABD bazen de Rusya gibi dış güçler tarafından yönlendirilen aşırı sağ kesimlerle sıkıntılar yaşamaya devam edecek. Her ikisi de (ABD ve Rusya) popülist akımlara güveniyor ve Avrupa Birliği’ni (AB) parçalamak istiyor. Bu da modern anlamda Nazi ruhunun geri döndüğü Avrupa’nın önündeki en önemli sorundur. Bu sorun, ekonomik rekabete yansıyacak. Çünkü güvenlik ve sosyal meseleler politik bakımdan ekonomik meselelere baskın gelecek.
Ortadoğu, terör örgütlerinin, serbest liderlerinin, el-Kaide, Hizbullah ve DEAŞ gibi grupların varlığından dolayı güvensiz bir bölge olarak kalmaya devam edecek. Bu grupların liderlerine dokunulmadı. İşte Eymen el-Zevahiri, Hasan Nasrallah ve Ebu Bekir el-Bağdadi serbest bir şekilde yaşıyorlar. Bu isimler, tasfiye edilmelerine izin verilmedikçe farklı şekillerde zehirlerini yaymaya devam edecek. Rolleri henüz bitmedi. (İnsan, bunca yıldır onların tasfiye edilmesinin mümkün olmadığına inanabilir mi? Fakat yönetmen böyle istiyor.)
Suriye, savaşın durması ve yeniden inşa girişimiyle birlikte daha yüksek ekonomik gelişme oranına şahit olabilir. Öyle ki uluslararası toplum, uyumlu bir şekilde Suriye’nin yeniden inşa edilmesini destekleyecek. Bunun Irak, Türkiye ve Lübnan ekonomilerini de somut bir şekilde etkilemesi tahmin ediliyor. Özellikle Lübnan, projelerin başlangıç platformu olacak. Fakat Esed rejimiyle yakınlaşmaya karşı çıkan herkes tasfiye edilebileceğinden dolayı bunun ağır bir bedeli olacak. Tabii bu tasfiye işlemi, her zamanki gibi terör örgütü Hizbullah’ın paralı askerleri tarafından yapılacak.
Afrika’daki olumlu ekonomik ivme devam edecek. Çin, Japonya, Güney Kore ve Hindistan, özellikle dev altyapı projeleriyle ilgili Afrika’ya yatırım yapmaya devam edecek. Şanghay ekseni, Rusya, Çin ve Hindistan öncülüğünde nüfuzunu artıracak. Şanghay ekseninin coğrafi nüfuz alanı genişleyerek Batı bloğunu test edecek. Yeni coğrafi nüfuz bölgelerini paylaşma konusunda Tayvan, Filipinler, Japonya ve Vietnam’ın yanı sıra Ukrayna, Gürcistan ve Baltık ülkelerine yönelik bir provokasyon meydana gelecek. Petrol, gerekli faktörlerin mevcut olmamasından dolayı özellikle yılın ilk çeyreğinde büyük bir atılıma şahit olmayacak.
Hizbullah terör örgütü gibi en önemli çetelere karşı sınırlı saldırılar sürecek olsa da İran’a yönelik büyük savaş söylemi abartılmaya devam edecek.
Körfez İşbirliği Konseyi kalıcıdır. Fakat Katar’ın Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’e yönelik ihanet programı devam edecek. Katar’ın bu ülkelerin düşmanlarına karşı politikasında hakiki anlamda herhangi bir gerileme olmayacak.
Yemen, istikrara doğru gidiyor. Fakat bu istikrar, coğrafi ve siyasi bir bölünmeyle bağlantılı. Dolayısıyla bu istikrardan ortaya çıkacak birden fazla devlet var.
Bazı Mağrip ülkeleri yönetim tarzını değiştiren yeni siyasi yüzlere şahit olacak. Bu yılı manşetlerde yer alarak bitiren Sudan, yeni bir yönetime değil de yeni bir hükümetin doğuşuna şahit olabilir.
Yeni yılın endeksleri dikkat çekici gibi görünüyor. Bölge, geçmişin sayfalarında yaşayanlarla gelecek inşa etmeye çalışanlar –ki bu iki eğilim arasında ne kadar da fark var!- arasındaki çatışmaya, gerilime ve endişeye şahit olmaya devam ediyor.