Mark Lowcock
BM İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı ve BM Acil Yardım Koordinatörü
TT

Yemen’e yönelik ümidim

Geçen kasım ayında Yemen’in Aden şehrindeki bir hastanede Fevvaz adında küçük, harika bir çocukla karşılaştım. 18 aylık Fevvaz’ın kilosu 4 kiloda biraz fazlaydı. Fevvaz’ın yetersiz beslenme sorunu var. Bir aydan fazla süredir hastanede. Kendisine verilen terapötik süte hemen hemen hiç tepki göstermiyor. Fevvaz, tüm bunlara rağmen sebatkâr ve yaşama konusunda kararlı. Annesi Rukiye ise gece gündüz yavrusunun yanında sessiz bir şekilde oturup durumunu gözlemliyor.
Yetersiz beslenen birçok çocuk gibi Fevvaz da kullanılan iki çeşit terapötik süte tepki vermedi. Doktorlar, tedavinin ve kan verme işlemlerinin başarısız olmasının ardından Fevvaz’ı pahalı anti-alerjik sütle tedavi etmeye başladı. Dolayısıyla Fevvaz’ın ailesinin de bu sütün maliyetine katlanması gerekecek.
Anti-alerjik süt olmadan Fevvaz’ın iyileşmesi mümkün değil. Ancak Fevvaz’ın iyileşmesi ailesine pahalıya mal olacak. Bu sütün her bir kutusunun maliyeti yaklaşık 30 dolar. Özellikle günde birkaç dolarla geçinen aileler için bu durumun felaket sonuçları var. Tek bir çocuğa ilaç temin etmek, aile için günde daha az öğün ve daha az beslenme demek. Bu da ailedeki diğer çocukların yetersiz beslenme riskini artırıyor.
Bu hikâye mutlu sonla bitti. Fevvaz kazandı ve 20 Aralık’ta hastaneden taburcu olarak iyileşmeye devam etti. Ancak milyonlarca Yemenli halen benzer zorlu şartlarla karşı karşıya. Bir yardım ajansının tahminlerine göre Yemen’de 2015’den bu yana yaklaşık 85 bin çocuk açlık nedeniyle öldü.
Gıda yardımına ihtiyaç duyan yaklaşık 20 milyon kişiden neredeyse 10 milyonu açlık sınırına yaklaşmış durumda. Yaklaşık 240 bini ise felaket düzeyde açlıkla yüzleşiyor ve hayata zar zor tutunuyor.
Ülkede sadece sağlık kurumlarının yarısı tam teşekküllü çalışmaya devam ediyor. Kanalizasyon yetersizliği ve su yoluyla yayılan hastalıklar nedeniyle geçen yıl yüz binlerce insan hastalandı. Tüm alanlarda ihtiyaçlar yoğun bir şekilde arttı. Şu an milyonlarca Yemenli geçen yıla göre daha fazla açlık ve hastalık içinde yaşıyor.
Birleşmiş Milletler (BM) ve insani alanda çalışmalar yürüten ortakları, Fevvaz gibilerin yaşam fırsatları yakalaması için ellerinden gelen tüm çabaları gösteriyor. Yemen’in çalışmak için en tehlikeli ve en karmaşık yerlerden olmasına rağmen 2018 yılında yaklaşık 254 uluslararası ve yerel ortak, Yemenlilere destek sağlamak ve onların yaşamlarını kurtarmak için kendi aralarında koordine oldu. Biz, birlikte her ay ülkenin her tarafında yaklaşık 8 milyon kişiye yardım ediyoruz. Bu da dünyadaki en büyük yardım operasyonlarından biri. Sadece aralık ayında 10 milyondan fazla insana gıda yardımı yapma konusunda rekor kırdık.
Fakat bundan daha fazlasını yapmalıyız. Biz bu yıl milyonlarca insanın hayatını kurtarabileceğimizi biliyoruz. Ancak hem zaman hem de para tükeniyor.
BM, bu amaçla 26 Şubat’ta Cenevre’de yardım duyurusu için üst düzey bir konferans düzenleyecek. Konferansın düzenlemesine İsveç ve İsviçre hükümetleri de iştirak ediyor. Bu yıl Yemen’de insani yardım için 4 milyar dolara ihtiyacımız var. Yani Fevvaz gibi yetersiz beslenen çocukların tedavisi, gıda temini, sağlık hizmeti ve temiz su gibi ihtiyaç duyulan yardımlarda geçen yıla göre yüzde 33’ün üstünde artış var.
Talep edilen fon, büyük bir miktar gibi görünebilir. Fakat bu fon, kolerayla mücadele etmek, çocukları ölümcül hastalıklardan korumak, yetersiz beslenmeyi düzeltmek ve zayıf insanların yaşam şartlarını iyileştirmek için 15 milyon Yemenliye –yaklaşık nüfusun yarısı- yardım etmemizi sağlayacak. Açıkçası ek fon olmadan tüm bunların yapılması mümkün değil.
Donör ülkeler, insani anlamda Yemen’e büyük miktarda bağış yapmaya devam ediyor. Biz, donör ülkeleri bu yıl da bağış yapmaya teşvik ediyoruz.  Yemen’deki insani trajedinin daha da kötüleşmesini engellemek hepimizin menfaatinedir. Cenevre’deki toplu çalışmamızın daha fazla hayat kurtaracağını ve siyasi süreci barışçıl çözüme doğru yönlendireceğini ümit ediyorum.
Biz, Yemen’in çocuklarına ve ailelerine borçluyuz.