Suriye Suudi Arabistan, Kuveyt ve Körfez'in geri kalanını desteklemeyi seçerse, bu durum şaşırtıcı olmamalı. Zira İran, yıllardır Lübnanlı, Iraklı, Afgan ve Pakistanlı fraksiyonlarla birlikte savaşlar yürütüyor. Yıllardır Yemen'de İran Devrim Muhafızları'ndan komutanlar ve danışmanlarla doğrudan faaliyet gösteriyor ve şu anda Yemen'in dağlarında ve ovalarında Husilerle birlikte savaşan yabancı savaşçıları da o getirdi.
Çok uluslu ordusunun yanı sıra, Tahran'ın stratejisi bölgenin kritik noktalarını kontrol etmeye ve ülkelerini boyunduruk altına almaya dayanıyor. İran Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai geçen hafta kaleme aldığı yazıda, herkesin Tahran'ın “Batı Asya” olarak adlandırdığı, yani güney Kızıldeniz'den kuzeydoğu Akdeniz'e kadar olan bölge üzerindeki hegemonyasını güvence altına alan projesini ve yedi maddesini kabul etmesi gerektiğini yazdı.
Tehditleri psikolojik ve propaganda savaşının parçası olsa bile, Yemen ve Irak'ı kontrol etmek, bölgesel hegemonyasını genişletme stratejisinin merkezinde yer alıyor ve bu da çevresindeki tüm bölgeyi tehdit ediyor.
Bu açıdan bakıldığında, Yemen'deki savaşı Yemen-Yemen çatışması değil, bölgesel bir savaş olarak yorumlayabiliriz. İran'ın son otuz yıldaki bütün savaşları, Afgan, Pakistanlı ve Iraklı vekilleri aracılığıyla yönetilen ve Suriye, Irak ve şimdi de Yemen'de kullandığı birbirine bağlı bir projenin devamıdır.
Suriye’nin desteğine gelince, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, ülkesinin Suriye dışında asker konuşlandırma yönünde bir adım atması durumunda bunun gizli olmayacağını belirtti.
Suriye devletinin önceliklerini biliyoruz; istikrarını pekiştirmek, güvenliğini güçlendirmek ve dış tehditlere karşı savunmak. Beşşar Esed rejiminin devrilmesinden sonraki ilk günden itibaren İran rejimiyle uzlaşmaya ve yeni bir sayfa açmaya çalışan Suriyeliler, Tahran'ın kendilerine karşı duygularının farkındalar. İran, on yıl boyunca desteklediği, tüm kaynaklarını adadığı ve bölgede eşi benzeri görülmemiş katliam ve yıkımlara katılarak dünyaya karşı birlikte durduğu Esed rejiminin devrilmesi şokunu henüz atlatamadı. Esed rejiminin devrilişi hiç beklenmiyordu ve İran'ın bölgesel stratejisinin temel taşlarından biriydi. Devrilmesinden sonra diğer nüfuz alanları da tehlikeye girdi.
İran'ın önümüzdeki dönemde tamamen izole edilmiş Doğu Akdeniz'e geri dönebilmek için Suriye'yi kuşatmaya ve Şam'ı zayıflatmaya çalışması bekleniyor. Şam'ın kaybıyla birlikte İran, Beyrut'u da kaybetti ve Tel Aviv ve Ankara ile bölgesel nüfuz mücadelesinde en zayıf konuma düştü.
İşte bu yüzden İran'ın Körfez'in batısında sekiz ülkeyi hedef alan kapsamlı saldırıları, başlangıçta göründüğü gibi bir İran-Amerikan veya İsrail savaşı değil. Pratikte, açık ve gizli operasyonlarına karşılık olarak İsrail ve ABD'yi hedef almaktan kaçınarak Tahran, yeni gerçekliğe teslim oluyor. Ancak, kayıplarını telafi etmek için çatışmayı Körfez ülkeleri, Irak, Yemen ve ötesinde bölgesel bir savaşa dönüştürmek istiyor.
İran’ın düşüncelerinin doğasını ve gelişimini anlamak ve onunla yüzleşmek, bu yeni projeyi durdurmak için geniş bölgesel iş birliği gerektiriyor. Lübnan'da teslim olacağını kimsenin düşünmediği İran, fiilen teslim oldu. Hizbullah'ın bazı harcamalarını karşılamak için yolcular ağı aracılığıyla kaçak olarak birkaç milyon dolar göndermeye çalışmaktan başka bir şey yapmadı. İsrail karşısındaki yenilgisi ve Şam ile Beyrut'taki kalelerinin yıkılması, onu bölgesel faaliyetlerini yeniden çizmeye zorluyor. İran için Suriye artık İsrail'in doğusunda değil, Irak'ın kuzeyinde ve batısında yer alıyor. İran, yeni Suriye rejimini zayıflatmak ve Amerikan işgali sırasında Irak'ta başarıyla organize ettiği ve yönettiği terör örgütlerini yeniden aktif hale getirmek için elinden gelen her şeyi yapacaktır.
Bölgesel bir güç olarak İran’ı, son savaş yorgun düşürdü ve İsrail ile başa çıkamayacağının farkına vararak hesaplarını yeniden değerlendirmek zorunda bıraktı. Buna karşılık, varlığını geri kazanmak, yeteneklerini yeniden inşa etmek, Batı ve Çin ile müzakerelerde kullanmak üzere vekil güçler ve nüfuz oluşturmak için diğer bölgesel merkezleri hedef alacaktır.
İran'ın bir zamanlar bölgesel rakibi olarak gördüğü İsrail ile mücadeleden vazgeçen tutumu, yeni ve giderek daha somut bir gerçeklik haline geliyor. Bu durum, bölgenin güvenliğini sağlamak ve Tahran'ı cumhuriyetin kuruluşundan bu yana uyguladığı yayılmacı ve saldırgan politikadan vazgeçmeye zorlayacak bir denge kurmak için yeni tehditle mücadele edecek bölgesel iş birliğini bir zorunluluğa dönüştürüyor.
