Rusya-Ukrayna savaşının başlamasından bu yana, iki ülkenin şehirlerinde ve köylerinde kısaca ‘heykeller savaşı’ veya ‘anıtlar savaşı’ olarak adlandırılabilecek bir savaş yaşanıyor.
Ukraynalılar, yıllar boyunca büyük şair Aleksandr Puşkin adına dikilen heykelleri paramparça etmeye başladılar. Artık o eski anlamını yitirmişti. Savaş, onlara Rusya’nın şairi ve Rus edebiyatının babasının Ukraynalı olmadığını hatırlatmıştı. Aksine, Rus olmayan kökleri varsa, bunlar da kıvırcık saçlarında açıkça görülen Afrikalı köklerinden başka bir şey değildi.
Çıkmaz gerçekten de duygusal bir boyuttaydı. Bir anda Ukraynalılar, sembollerinin artık düşmanları olduğunu hissettiler. Onun adını taşıyan sokak tabelalarını sökmeye başladılar; en az 200 resmi tabela... Adı okullardan, kurumlardan ve ulaşım istasyonlarından kaldırıldı. Her gün şiirlerini ezbere okudukları adam, özgürlüğün değil, düşmanlığın ve baskının sembolü haline gelmişti.
Halkların iki milliyetçilik ve iki duygu arasında sıkışıp kalması, mutlak coşkunun bir anda kin, nefret ve günlük bir örneğe dönüşmesi ne kadar da zor! Sokak sokağa karşı, kaldırım kaldırıma karşı, polis polise karşı.
Bu makul mü? İki halk, daha doğrusu tek bir halk, bir günde çılgınlığa, katliamlara ve küle mi dönüşüyor? Puşkin’in heykellerini bile görmek istemiyorlar. Bırakın Rus, divanları, destanları ve mürekkep hokkası üzerinde (daha doğrusu tüy kalemi üzerinde) ölümsüz doğan Rus edebiyatıyla birlikte ülkesine geri dönsün. Zira o büyük Rus, şiirini yazmıyor, adeta resmediyordu. Kimse onu taklit etmeyi veya onunla yarışmayı hayal edemezdi. Bu yüzden, imparatorluğun diğer tüm şairlerini bir kenara bırakırsak, onun Rusya’nın tek şairi olduğu kabul ediliyordu.
Acaba otuz yedi yaşında ölmüş olması da şaşırtıcı değil mi? Düellosu iki hafta ertelendikten sonra, karısının namusu uğruna katıldığı bir düelloda öldürüldü. Tanıklar, onun sanki kendi kendini öldüren biri gibi olduğunu söylediler. Tabancayı biraz aptalca bir tavırla tutuyordu.
