İki yangın arasında Tunus

17 Aralık’ta Tunuslu seyyar satıcı, ülkedeki durumu protesto etmek ve yönetime öfkesini göstermek için Tunus’un güneyinde bulunan Sidi Bu Zeyd şehrinin meydanlarından birisinde kendisini yaktı. Bize polisin tokat atmasından dolayı Buazizi’nin kendisini yaktığı belirtildi. Yine bize gencin kendini yakma trajedisinin Tunus’ta ve diğer yerlerde Yasemin Devrimi olarak ifade edilen devrimin başlamasına yol açtığı söylendi.
Özel bir televizyon kanalında kameraman olarak çalışan Tunuslu genç Abdurrezzak Zerki, Muhammed Buazizi’nin önceden protesto ettiği durumları protesto etmek için Tunus’un batısında yer alan Kasrin şehrinde birkaç gün önce kendini yaktı. Hayatını kaybeden kameramanın meslektaşları, Zerki’nin sosyal problemler yaşadığını ve bu problemlerin psikolojisini etkileyip kendisini yakmaya sevk ettiğini dile getirdi.
Buazizi’nin kendini yakması sonucu meydana gelen olaylar, neden Zerki’nin kendini yakması olayında meydana gelmedi?
Bize Buazizi’nin kendini yakmasının Tunus’ta Zeynelabidin bin Ali rejiminin yıkılmasına neden olduğu söylendi. Nitekim Tunuslular, polisin hakaretine -ki sonradan polis hikâyesinin yalan olduğu ortaya çıktı- uğrayan zavallı gencin kendini yakmasına neden olan sefil duruma karşı ayaklandılar. Onlar, bu öfkeyi devrim ve yeni bir anayasa olarak anladılar. Bunun üzerine Cumhurbaşkanı Zeynelabidin bin Ali ülkeyi terk etti. Bugün Tunusluların devrimine katılan ve bu devrimi kutlayan Nahda Hareketi, yönetimin bir parçasıdır. Yine diğer muhalifler de yönetimin bir parçasıdır. Buna rağmen belki de seyyar satıcıdan daha bilinçli ve daha kültürlü olan Tunuslu bir gencin kendisini yakmaktan alıkoyacak hiçbir şey değişmedi.
Açıkçası büyük siyasi darbelerin tek ve basit bir nedenle açıklanması, eksik ve yanıltıcı bir açıklamadır. Durumları baştan aşağı değiştirmek için sokağın harekete geçmesi ya da insanın kendini herkesin önünde yakması yeterli bir sebep değildir. Tunus’un ekonomik ve siyasi durumu, insanların hemen sokağa akın etmesine, fotoğrafları parçalamasına ve rejimi yıkma sloganları atmasına sebebiyet vermeyecek.
Değişim, birçok aşamaya sahip zorlu ve uzun bir süreçtir. Değişim, enerjiye ihtiyaç duyar. Evet, ekonominin kimliğini değiştirmek, üretime teşvik etmek, yurtdışından yatırım çekmek, istikrarı gerçekleştirmek, yolsuzluk yapanları sorgulamak ve yolsuzluğu bitirmek için sabretmek gerekiyor. Ancak diğer öfkeli çözümler ise hakikatin ortaya çıkmasıyla hızlı bir şekilde sönen bir meşaledir.
Allah, Buazizi ve Zerki’ye rahmet eylesin. Fakat Tunus’un düzelmesi, seyyar satıcının arabasında ya da umutsuz kameramanın kamerasında değil, aksine mekânda gizlidir.
Tüm bunlar, önceden bize söylenenin aksine Arap Baharı sırasında Tunus’ta meydana gelen olayların hakikatini ve açıklamasını sorgulamaya sevk ediyor mu?