Trump’ı bekleyen krizler

2019, ABD’de siyasi çatışmalarla belki de krizlerle dolu sıcak bir yıl olacak. Başkan Donald Trump için ise kendi yönetimi, siyasi geleceği ve 2020 seçimleriyle ilgili beklentileri konusunda kritik bir sınav yılı olacak. Bütün taraflar gelecekteki çatışmalara ve potansiyel krizlere hazırlanıyor. Aynı şekilde Arapların da bu çatışmalara, krizlere ve bunların olası sonuçlarına hazırlanmaları gerekiyor.
Trump’ın Meksika sınırına inşa etmek istediği duvarın maliyetinin bir bölümü olarak bu yıl 5 milyar dolar ödenek şart koşmasından dolayı federal hükümetin bazı kısımları yeni yıla kapalı olarak girdi. Başkan Trump’ın duvarın maliyetinin yaklaşık 8 milyar dolar olacağı açıklamasının aksine duvarın toplam maliyeti tahminlere göre 25 milyar doları geçebilir.
Temsilciler Meclisi’ni kontrol etmeye başlayan ve bugünden itibaren meclis başkanlığını devralacak olan Demokratlar, “Trump’ın duvarı” için bu ödeneğin tahsis edilmesine karşı çıkarak söz konusu durumu kaynakların çarçur edilmesi olarak görüyor. Demokratlar, bunun göçmen sorunu için bir çözüm olmayacağını ve ulusal güvenliği korumanın Beyaz Saray’ın dediği biçimde gerekli olmadığını savunuyor.
Bütçeyi ve federal hükümetin bir kısmını sekteye uğratan bu sorun, Washington’ın siyasi koridorlarında yapılacak bir anlaşmayla çözülecek. Fakat bu anlaşmazlık daha tehlikeli ve daha sert olacak gelecekteki diğer savaşların bir emaresi olarak kalmaya devam edecek. 2019 yılı söz konusu bölünmüş siyasi ortamda Demokratların kontrol ettiği Temsilciler Meclisi ile Cumhuriyetçilerin hâkimiyetindeki Senato arasında, yine Başkan’la Kongre ve dikkat çekici meseleleri ortaya çıkartmaya hazır medya arasında daha fazla çekişmeye şahit olacak.
Tüm bunlara gelecek Başkanlık seçimlerine hazırlanmak için başlaması muhtemel erken çatışma atmosferi de eklenebilir. Şöyle ki, önümüzdeki aylardan itibaren çok sayıda adayın sahaya inmesi bekleniyor. Pek çok adayın hazırlık mücadelesine girmesinin tahmin edildiği böylesi bir ortamda gözler Demokrat Parti’den önceki Başkan Yardımcısı Joe Biden’a ve senatör Bernie Sanders’e çevrilmiş durumda. Bu hafta başında Demokrat Senatör Elizabeth Warren, adaylığını resmi olarak açıklayan ilk isim oldu.
Bu çerçevede Cumhuriyetçi Senatör Mitt Romney’in dünkü Washington Post gazetesindeki yazısında, “Trump, Başkanlık Ofisi düzeyine çıkamadı” diyerek kendisini sert bir şekilde eleştirmesi dikkat çekiciydi. Aynı şekilde Romney, Başkan’ın ayrıştırıcı üslubunu, ABD’nin çok sayıda müttefikinden vazgeçmesini ve birçok önemli politikacıyı görevden uzaklaştırarak yerine daha az ağırlığa sahip isimleri göreve getirmesini eleştirdi.
Söz konusu yazı, Romney’in başkanlık yarışına Cumhuriyetçi Parti’den yeniden girebileceğine dair açıklamaya hazırlık yaptığı şeklinde yorumlandı. Fakat Romney’in Trump’ın makamına göz diken tek Cumhuriyetçi olmayacağı kesin. Zira Cumhuriyetçi kanat, Trump’ın üslubuna ve politikalarına karşı çıkıyor ve görev dönemini tamamlayamayabileceğini düşünüyor. Cumhuriyetçiler, Amerikan toplumunda ve parti içerisindeki bölünmeden dolayı Trump’ın başkanlık dönemini tamamlasa bile 2016 seçimlerindekinden daha zayıf düşeceği görüşünde. Bu da Trump’ın üslubunun geniş çevreler tarafından sert bir şekilde eleştirilmesine yol açıyor.
Tüm bu savaşlar ve çatışmalar, belki de şu an Trump’ın en büyük kaygısı değil. Zira Trump için bundan daha tehlikeli şeyler de mevcut. Özel Savcı Robert Mueller’in yardımcılarının Adalet Bakanı’na gönderilecek raporun yazımına yoğunlaştığı bilgisinin sızmasının ardından Başkan Trump ve ekibi, yakında açıklanması beklenen raporla yüzleşmek için hazırlık planları yapıyor.
Rapor, Rusya’nın 2016’daki başkanlık seçimlerine müdahalesi ve Trump’ın kampanyasıyla Ruslar arasında herhangi bir koordinasyon ya da iş birliği meydana gelip gelmediğini araştırmak için 19 aydır devam eden soruşturmaların bir özeti olacak. Aynı zamanda raporun Başkan Trump’ın adaletin seyrine engel olup olmadığını ve Federal Soruşturma Bürosu (FBI) Başkanı James Comey’i görevden alma kararı da dâhil herhangi bir şekilde soruşturmalara müdahale etmeye çalışıp çalışmadığını da ele alması bekleniyor. Öyle ki Comey, Rusya’nın seçimlere yönelik müdahalesine ve Başkan’ın bazı yardımcılarının faaliyetlerine yönelik araştırma yürütüyordu.
Şu ana kadar Trump’ın ekibinin belirlediği strateji, raporun Kongre’ye ulaşmasına engel olmuş gibi görünüyor. ABD’deki çeşitli medya organları, başta New York’un eski Belediye Başkanı Rudy Giuliani olmak üzere Trump’ın hukuk ekibinin raporun ya da bir kısmının yayımlanmasını engellemek için Başkan’ın dokunulmazlığına ve yürütmeyle ilgili özel yetkilerine bağlı kalacağına işaret eden haberler yayınladı.
Prosedüre göre Mueller’in raporu, Kongre’ye sunulup sunulmayacağına hatta Kongre’ye sunulsa bile raporun bir bütün olarak sunulup sunulmayacağına karar verecek olan Adalet Bakanı’na göndermesi gerekiyor. Tabii tüm bunlar, raporun içeriğine, Başkanı zor duruma sokup sokmayacağına ve koltuğunu tehdit edip etmeyeceğine bağlı.
Giuliani, medya organlarına verdiği röportajlarda söz konusu stratejiye işaret etti. Bu durum, Kongre’yle özelikle de raporun tamamı hakkında bilgi almak isteyecek Temsilciler Meclisi’yle şiddetli bir çatışmaya girmenin kaçınılmaz olduğuna işaret ediyor. “Watergate Skandalı” sırasında Başkan Richard Nixon’ın da başına gelen benzeri çatışma mahkemeye taşınabilir. Söz konusu dönemde Yüksek Mahkeme zafer elde etmişti.
Bu mesele her halükarda uzun bir süre daha devam edecek. Bu da Trump bloğunun istediği durumdur. Özellikle çatışma uzayıp Cumhuriyetçi ve Demokrat kanadın 2020 seçim hazırlıklarıyla uğraştığı bir zamanda bu Trump bloğunun yararına olacak. Görüldüğü üzere Trump, Yüksek Mahkeme’ye ve Adalet Bakanlığı’na yönelik adayları ve atamalarıyla bu çatışmaya hazırlandı. Öyle ki Trump, Mueller’in soruşturmalarına müdahale etmeyerek tarafsız kalmasından dolayı Jeff Sessions’ı görevden almıştı.
Hiç şüphesiz Washington, dış politikaya yansımaları olacak iç sorunlar ve çatışmalarla dolu bir yıla hazırlanıyor.