Mişari Zeydi
Suudi Arabistanlı gazeteci- yazar
TT

Esed, İran ve asıl hedef

İran projesine ve kampına katılan bir rejimle, Arap açılımının kendisini uykudan uyandıracağı, rejimin engellerden kurtulup bilinçleneceği ve Humeyni sarıklarının altına gömülmüş Arap vicdanının harekete geçeceği gerekçesiyle uzlaşmak ve normalleşmek mümkün mü?
Esed rejimi, İran ekseninin bir parçasıdır. Bazıları, Lazkiye’deki Rus askerlerinin yanı sıra sahadaki Rus askeri polisleriyle birlikte Moskova’nın koruyucu rolünün Esed’i generallerini ve ailesini Humeyni’nin ideolojik kanser şebekesinden (Hizbullah, Irak, Afganistan ve Pakistan çeteleri, Yemen ve Bahreyn grupları) kurtaracağını ve Suriye Devlet Başkanı’nın İran gemisinden atlamasını sağlayacağını iddia etti.
Suriye trajedisinde seçenekler, iyi ve kötü arasında değil, aksine kötü ve daha kötü arasında bulunuyor. Belki de bazı Arap ülkelerinin siyasi olarak Suriye rejimine yönelik açılım tecrübesi yanlış değildi. Eğer dedikleri gibi Arap kimliğinde sadıksa Suriye rejiminin muhafızları, İran himayesinden kurtulmak için bir Arap çıkışı bulabilir.
Belki diyorum. Fakat bazen büyük parametreleri hatırlatmak gerekiyor. En önemli parametreyi de Suudi Arabistan’ın Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Adil el-Cubeyr hatırlattı. Suriye krizinin çözümünün İran’ın ve milislerinin Suriye’den çekilmesine bağlı olduğuna işaret eden Cubeyr, siyasi çözümün İran kuvvetlerinin ve milislerinin çekilmesine yol açacağını söyledi. Cubeyr, Brüksel’de düzenlenen Suriye ve Bölgenin Geleceğinin Desteklenmesi konferansında yaptığı konuşmada Anayasa Komitesi’nin kurulmasının ardından Suriye’de siyasi sürecin başlayacağı konusunda görüş birliği olduğunu söyledi.
Esed’in şahıs yâda rejim olarak yönetimde kalması, hemen yâda kısa bir geçiş sürecinin ardından yönetimden ayrılması ve rejimin yargılanması büyük bir meseledir. Ancak asıl sorun ise Suriye’nin Humeyni rejimi tarafından işgal edilmeye devam edilmesidir. Bana göre etik ve adil çözüm, halkını parçalayan katilin ve destekçilerinin cezadan kurtulmasını sağlamayan çözümdür.