Mişari Zeydi
Suudi Arabistanlı gazeteci- yazar
TT

Sosyal medya mağarasına dalış!

Sosyal medya artık sadece birbirimizi tanımak, haber ve fotoğraf paylaşmak için bir platform değil. Toplumları şekillendirmede ve kamuoyunu yönlendirmede güçlü bir kuvvete dönüştü; öyle ki varlığı eğlence ve iletişimin ötesine, siyasete, kültüre, ekonomiye ve eğitime kadar uzanmaya başladı. Bugün şu soru kendisini dayatıyor: Bu platformları biz mi kullanıyoruz, yoksa onlar mı ilgi alanlarımızı ve yönelimlerimizi kontrol altına aldı?

Sosyal medyayı kontrolsüz bir şekilde saran bu ezici insan dalgası, gerçek ile yalanın birbirine karışmasına, yanlış bilgilerin ve yalanların yayılmasına yol açtı. Birçok insan artık yanlış ve ikiyüzlü bir şekilde bilgi sahibi olduklarını iddia ediyor, gerçekleri yalanlarla karıştırıyor. Bu alanı yozlaştırdılar, bölünme ve düşmanlığı kışkırtan kötü niyetli amaçlar için kullandılar. Bu alan aynı zamanda okuma ve bilgi edinme zevkini de yok etti, okumayı odaklanmadan sadece gezinmeye indirgedi.

Burada özellikle Arap ve İslam dünyasından bahsediyorum; zira bu dünya, insanlar arasında anlaşmazlık ve yanlış bilgi yaymak için bu alanı olumsuz yönde kullandı.

Sosyal medya, herkese geleneksel medya kuruluşlarına başvurmak zorunda kalmadan görüşlerini ifade edebileceği bir platform sağladı. Bu, ifade ve bilgi alışverişi alanını genişletmede önemli bir avantaj, fakat buna karşılık, haber ve görüşün, gerçek ve söylentinin iç içe geçtiği ve bazen paylaşılmanın güvenilirlikten daha önemli hale geldiği bir bilgi karmaşasına da kapı açtı.

Bu platformların ürettiği en belirgin olgulardan biri, bazıları uzman ve bilirkişilerden daha fazla etkili hale gelen sosyal medya ünlülerinin yükselişidir. Bir takipçi, sadece milyonlarca takipçisi olduğu için bilimsel yeterliliği olmayan birinden tıbbi, siyasi veya tarihi bilgiler alabiliyor. İşte sorun da burada yatıyor; takipçi sayısı, o kişinin bilgili olduğu veya gerçeği sunabileceği anlamına gelmiyor.

Kullanıcılara sunulan içeriği kontrol eden algoritmaların rolü de göz ardı edilemez. Bu platformlar dünyayı olduğu gibi sunmak yerine, kullanıcıların ilgi alanları ve geçmiş etkileşimleriyle uyumlu içerikler seçiyorlar. Zamanla, insanlar kendilerini kendi görüşlerine benzer görüşlerle ve inançlarını doğrulayan bilgilerle çevrili bulabiliyorlar; bu da onları farklı görüşlerden ve diyalogdan uzaklaştırarak toplumun üyeleri arasındaki uçurumu genişletiyor.

İnsanlar arasındaki uçurumları kapatması gereken bu platformlar, çoğu zaman bağnazlık, zorbalık ve karşılıklı suçlamaların arenası haline geldi. Bazı dijital tartışmalar, sorunları çözmek yerine daha da derinleştirdi.

Sorun teknolojinin kendisi değil, kullanım şekli ve bazı kullanıcılarla içerik oluşturucular arasında eleştirel düşünme ve sorumluluk eksikliğidir. Toplumun daha fazla dijital gürültüye ihtiyacı yok; güvenilir bilgiye ve sorumlu diyaloğa ihtiyacı var.